Sự khác biệt giữa các phương pháp giáo dục sớm


Hiện nay trên thế giới có nhiều phương pháp giáo dục sớm dựa trên những nguyên tắc, lý thuyết khác nhau. Các phương pháp giáo dục sớm có gì khác biệt và làm sao xác định phương pháp nào phù hợp với trẻ?

  1. Phương pháp Montessori

Phương pháp Montessori được sáng lập bởi bác sỹ nhi khoa, chuyên gia tâm lý học Maria  Montessori vào năm 1907, nhấn mạnh tầm quan trọng và sự kết nối của tất cả những vật thể sống.

Trẻ em sẽ được học về văn hóa, động vật, cây cỏ thay vì chỉ học đọc và làm toán. Giáo viên đóng vai trò người hướng dẫn  và trẻ được chia theo nhóm với khả năng  và tốc độ tiếp thu ngang nhau. Phụ huynh cùng tham gia chặt chẽ vào quá trình giáo dục trẻ.

Mối quan hệ giữa giáo viên – học viên – phụ huynh luôn được duy trì. Phương pháp Montessori khuyến khích phát triển tính độc lập ở trẻ. Trẻ luôn  được hỏi có muốn thử những nhiệm vụ mới không, có cần giúp đỡ để hoàn thành nhiệm vụ  không hay có phải chưa sẵn sàng không.

Phương pháp Montessori tập trung vào 5 điểm

1-Kỹ năng thực tế: Trẻ sẽ học cách cột dây giày và mặc áo khoác, chuẩn bị thức ăn và thức uống của riêng mình, đi tắm mà không cần hỗ trợ, và dọn dẹp đồ chơi sau khi chơi xong.

2-Nhận thức, giác quan: Trẻ thực hành những bài tập cần sử dụng toàn bộ 5 giác quan để hoàn thành. Ví dụ trẻ sẽ học cách gom lá cây rơi và cảm nhận được độ giòn của lá cây so với những cái lá còn lại trên cây .

3-Ngôn ngữ: Trẻ được khuyến khích để thực hiện bản thân bằng ngôn ngữ và được dạy  nhận diện mặt chữ.

4-Toán học và hình học: Trẻ được học những con số bằng kỹ thuật trên bàn tay và liên hệ với  những đồ vật cụ thể để phân biệt các con số.

5-Văn hóa: Trẻ được học về những đất nước khác nhau, lịch sử âm nhạc, khoa học và nghệ thuật.

Tất cả các môn học được kết nối một cách khoa học để có thể bổ sung cho nhau. Những món đồ chơi và dụng cụ học được đặt khắp nơi trong phòng học để trẻ có thể lựa chọn tùy thuộc vào sự yêu thích của bản thân. Khi hoàn thành xong bài học, trẻ sẽ tự đặt những vật dụng về vị trí cũ và tiếp tục với những bài học khác.

Trong trường hợp lớp học áp dụng phương pháp Montessori, giáo viên không phải là người hướng dẫn duy nhất. Những trẻ lớn hơn sẽ giúp những trẻ nhỏ hơn sử dụng thành thục những kỹ năng mới. Vì vậy trong mỗi lớp thường có trẻ cách nhau 2-3 tuổi.

Trẻ nào phù hợp?

Phương pháp này dành cho trẻ muốn được học trong môi trường phù hợp với nhu cầu bản thân.

Trẻ có nhu cầu đặc biệt, trẻ bị chững ADHD hoặc LD, trẻ có những vấn đề về tâm lý sẽ có điều kiện phát triển nhờ sự quan tâm đến từng cá nhân của giáo viên hướng dẫn.

Trường hợp áp dụng phương pháp Montessori tin tưởng vào việc dạy cho trẻ sự đa dạng trong văn hóa , tiếp nhận trẻ từ 3-4 tuổi và ưu tiên những trẻ có thể tự đi vệ sinh. Một số trường có chương trình dành riêng cho trẻ sơ sinh và trẻ mới tập đi.

  1. Phương pháp Bank Street

Phương pháp Bank Street được nhà giáo dục Lucy Spargue Mitchell khởi xướng vào năm 1916, đề cao ác khái niệm dân chủ trong giáo dục. Bà cũng là nhà cải cách giáo dục khi xây dựng ngôi trường đầu tiên mang tên Bank Street tại thành phố New York, Mỹ.

Phương pháp Bank Street lấy trẻ em làm trung tâm của việc giáo dục

Giáo  viên được huấn luyện với phương pháp này luôn khuyến khích sự phát triển của trẻ bằng việc tạo cơ hội đa dạng để trẻ phát triến thể lực, tâm lý, nhận thức và kỹ năng xã hội.

Phương pháp Bank Street xem trọng sự khác nhau về khả năng cũng như cách học của từng trẻ

Việc học sẽ tốt hươn nếu kết hợp nhiều môn học cùng lúc và để trẻ phối hợp với nhau trong một nhóm.

Phương pháp Bank Street đặt nền tảng dựa trên niềm tin trẻ em có thể nhận biết và học hỏi về thế giới xung quanh

Điều này giúp trẻ có thể hiểu được những gì chúng gặp phải trong cuộc sống thực tế. Trẻ em là những người học hỏi, những nhà thám hiểm, những nhà khoa học và những nghệ sĩ…tích cực và năng động nhất.

Phương pháp Bank Street hướng trẻ vào 5 kỹ năng xã hội cơ bản: nhân học, lịch sử, khoa học, kinh tế và địa lý.

Giáo dục khoa học và nghệ thuật luôn gắn liền với những bài học liên quan đến kỹ năng xã hội và những hoạt động giúp trẻ hiểu được ý nghĩa của cuộc sống xung quanh.

Trẻ sẽ chơi với những đồ chơi và học cụ có ích cho trí tưởng tượng như những khối vuông, nước, những học cụ mang tính học thuật, đất sét, bộ xếp hình…hoặc bất cứ thứ gì trẻ thích và có thế chơi một mình hoặc cùng bạn bè. Điều này cho phép trẻ học theo cách của mình phù hợp khả năng của mình.

Trẻ nào phù hợp?

Nếu trẻ phù hợp với lịch trình học tập tự do, trẻ sẽ dễ dàng thích nghi với phương pháp Bank Street.

Cũng như phương pháp Montessori và HighScope, phương pháp Bank Street không có cấu trúc cụ thể, dành rất nhiều không gian tự do cho từng cá nhân – giáo viên cũng như học sinh – tự quyết định sẽ học cái gì, vào lúc nào.

 Tại Mỹ, những trường hợp theo Phương pháp Bank Street nhận trẻ từ 3 tuổi. Một số trường hợp có thể nhận trẻ từ 9 tháng tuổi.

  1. Phương pháp Steiner

Người sáng lập phương pháp này là Rudolf Steiner. Năm 1919, ông đã thành lập ngôi trường đầu tiên áp dụng phương pháp Steiner tại Stutt gart, Đức. Ông quan niệm rằng con người được hình thành từ 3 phần: tinh thần, linh hồn và thể xác. Vì vậy phương pháp Steiner hướng đến phát triển 3 yếu tố này ở trẻ bằng cách để hòa mình một cách tự nhiên vào môi trường xung quanh.

Phương pháp giáo dục Steiner khuyến khích trẻ sư dụng 5 giác quan để trải nghiệm và tham gia một cách tích cực vào cuộc sống.

Phương pháp này đề cao những trò chơi tự do mang tính sáng tạo hơn là xem TV, phim ảnh và chơi trên máy tính.

Phương pháp Steiner luôn cố gắng tạo ra môi trường thoải mái , thân thiện như ở nhà

Điều này giúp trẻ có nhiều cơ hội tham gia vào những trò chơi sáng tạo. những hoạt động thường ngày rất đa dạng từ vẽ tranh, tô màu, hát, đọc thơ và minh họa và bánh mì, xây nhà từ những chiếc hộp, những thanh gỗ, cũng như giả trang thành nhiều nhân vật khác nhau..

Trẻ nào phù hợp?

Phương pháp Steiner chú trọng nhiều vào hoạt động nhóm.

Nếu trẻ có xu hướng phát triển mạnh về tính trật tự và chu kỳ đều đặn, phương pháp này có thể là sự lựa chọn phù hợp. Phương pháp này có thể là sự lựa chọn phù hợp. Phương pháp này không phù hợp cho trẻ bị khuyết tật nặng.

  1. Phương pháp High Scope

Phương pháp High Scope được phát triển bởi tiến sỹ David Weikart vào năm 1970, dựa trên lý thuyết cho rằng trẻ em cần một môi trường năng động với nhiều người, vật thể, ý tưởng và sự kiện. Đây là một chương trình giảng dạy có sự tham gia của cả trẻ em lẫn người lớn.

Tương tự như Montessori, phương pháp này dựa trên niềm tin trẻ có thể học được nhiều nhất và tốt nhất khi được khuyến  khích theo đuổi đến cùng mục đích và sở thích của chúng, được tự chọn học cụ và hoạt động học tập yêu thích.

Phương pháp High Scope xác định 58 trải nghiệm cần thiết mà trẻ trước khi đến tuổi đi học cần có. Những trải nghiệm này được sắp xếp thành 10 nhóm

1-Sáng tạo: bắt chước, nhận biết, nhập vai.

2-Ngôn ngữ: nói chuyện, mô tả, viết nguệch ngoạc, những câu mang tính mệnh lệnh.

3-Chủ động: quyết định, giải quyết vấn đề, xây dựng mối quan hệ.

4-Vận động: chạy, nhảy múa…

5-Âm nhạc: hát, tìm hiểu và học chơi nhạc cụ.

6-Phân loại: mô tả hình dáng, sắp xếp, ghép đôi.

7-Sự liên tục: sắp xếp vật theo thứ tự.

8-Số: đếm.

9-Khoảng trống: rót vào, đổ ra.

10-Thời gian: bắt đầu, dừng lại, trình tự.

Trẻ nào phù hợp?

Phương pháp High Scope phù hợp cho trẻ cần sự quan tâm riêng biệt vì các bài học được thiết kế phù hợp với sự phát triển cũng như khả năng tiếp thu của từng trẻ.

Phương pháp High Scope được bắt đầu vào thời điểm trẻ 3-4 tuổi, trước khi chính thức bước vào tuổi đi học, tuy nhiên phương pháp này vẫn có những chương trình dành cho trẻ sơ sinh và trẻ tập đi.

Nguyễn Hoàng Vĩnh Lộc

Thạc sỹ tâm lý Giáo dục

Chuyên gia Thiết kế chương trình đào tạo

 


Bài viết cùng chuyên mục

THÔNG BÁO VỀ VIỆC NGHỈ PHÒNG DỊCH BỆNH VIRUS CORONA

Thông báo – Nhằm đảm bảo an toàn cho các bé trong mùa dịch bệnh các bé sẽ tiếp tục nghỉ học tạm thời đến hết tháng 2/2020 cho tới khi nhà trường có thông báo tiếp theo. -Nhà trường đã thực hiện vệ sinh khử khuẩn theo sự hướng dẫn của bộ y tế. 🚨Lưu

TRẺ ĐI HỌC MẦM NON TUỔI NÀO LÀ HỢP LÝ?

TRẺ ĐI HỌC MẦM NON TUỔI NÀO LÀ HỢP LÝ? Nhiều phụ huynh cho rằng nên đưa trẻ đi học sớm, trẻ sẽ phát triển được nhiều hơn, học được nhiều ở bạn bè và cô giáo. Một số phụ huynh khác lại cho rằng không nên cho trẻ đi học sớm, nên cho trẻ […]

8 nguyên tắc ai cũng cần nhớ khi sốt xuất huyết vào “mùa” để tránh mắc bệnh

8 nguyên tắc ai cũng cần nhớ khi sốt xuất huyết vào “mùa” để tránh mắc bệnh Sốt xuất huyết là một căn bệnh do virus gây nên, có tính lan truyền rất mạnh và nhanh. Vào khoảng tháng 7/2017, sốt xuất huyết bùng phát thành dịch rất mạnh, đến tháng 7 cả nước
0d4Ngo-nhan-hay-gap-ve-tiem-chung-min

TUYỂN DỤNG NHÂN VIÊN Y TẾ

  MẦM NON ĐÔNG DƯƠNG TUYỂN DỤNG ***YÊU CẦU CÔNG VIỆC – Tốt nghiệp chuyên ngành Y sỹ  – Có ít nhất 01 năm kinh nghiệm (ưu tiên ứng viên có kinh nghiệm về y tế học đường). – Vững vàng trong kiến thức chuyên môn. – Xử lý tình huống và giao tiếp hiệu

CẨM NANG DINH DƯỠNG CHO TRẺ MẦM NON

CẨM NANG DINH DƯỠNG CHO TRẺ MẦM NON Khoảng thời gian bé ở trường mầm non là khi bé tiêu hao nhiều năng lượng hơn hẳn so với hồi trẻ chưa đi lớp. Bởi ở trường bé được tham gia các hoạt động vui chơi, học tập, vận động nhiều hơn về cả trí não […]