Bài thơ mang đậm nét giáo dục


Một bài thơ đã được cả thế giới biết đến… nó không chỉ đơn thuần là một bài thơ mà còn là một thông điệp nhắn nhủ các bậc phụ huynh và các nhà giáo dục nên ghi nhớ và trên hết là thực hành tất cả những điều đã được nhận định trong bài thơ này.

“ Tôi đã sáng tác đầu tay bài thơ này vào năm 1954 trên tạp chí hằng tuần về gia đình mà tôi đã trách nhiệm trên một tờ báo của địa phương thuộc miền nam California. Trong thời gian đó, tôi có một đứa con gái 10 tuổi và đứa con trai 9 tuổi. Lúc đó tôi là một nhà tư vấn gia đình trong chương trình giáo dục của một trường học địa phương dành cho trẻ vị thành niên bị đãng trí và tôi là một giám đốc trong hệ thống giáo dục các bậc phụ huynh trong trường mẫu giáo. Tôi đã không tưởng tượng được là bài thơ của tôi sau này đã được cả thế giới biết đến”. Dorothy Law Nolte, tác giả bài thơ này kể lại, không bao lâu bài thơ này đã trở nên có giá trị về giáo dục:

Nếu trẻ em sống chung với sự chỉ trích, chúng sẽ học biết kết án

Nếu trẻ em sống chung với sự phản đối, chúng sẽ học biết tranh đấu

Nếu trẻ em sống chung với sự sợ hãi, chúng sẽ học biết lo lắng

Nếu trẻ em sống chung với sự trắc ẩn, chúng sẽ học biết đồng cảm

Nếu trẻ em sống chung với sự lố bịch, chúng sẽ học biết để trở nên người nhút nhát

Nếu trẻ em sống chung với sự đố kị, chúng sẽ học biết để thực hành sự ghanh tị

Nếu trẻ em sống chung với sự xấu hổ, chúng sẽ học biết nhìn nhận lỗi lầm

Nếu trẻ em sống chung với sự khích lệ, chúng sẽ học biết để trở nên người vững tin

Nếu trẻ em sống chung với sự nhẫn nại, chúng sẽ học biết để trở nên người kiên nhẫn

Nếu trẻ em sống chung với sự khen ngợi, chúng sẽ học biết thán phục

Nếu trẻ em sống chung với sự chấp nhận, chúng sẽ học biết yêu thương

Nếu trẻ em sống chung với sự ưng thuận, chúng sẽ học biết ưa thích

Nếu trẻ em sống chung với sự công nhận, chúng sẽ học biết để có một hoài bảo tốt

Nếu trẻ em sống chung với sự chia sẽ, chúng sẽ học biết để trở nên người quãng đại

Nếu trẻ em sống chung với sự trung thực, chúng sẽ học biết để trở nên người thành thật

Nếu trẻ em sống chung với sự tử tế, chúng sẽ học biết đâu là lẽ phải

Nếu trẻ em sống chung với sự lễ độ và quan tâm, chúng sẽ học biết tôn trọng

Nếu trẻ em sống chung với sự an toàn, chúng sẽ học biết để có niềm tin nơi chính chúng và nơi tha nhân

Nếu trẻ em sống chung với tình nhân ái, chúng sẽ học biết rằng thế giới là một nơi tốt đẹp mà chúng đang sống.

Bài thơ này diễn tả một hệ thống giáo dục rất đơn giản và là hệ thống giáo dục chính yếu của tinh thần salêdiêng: những người nhỏ tuổi nhất học hỏi những kinh nghiệm được chia sẻ từ những người lớn tuổi. Giáo dục là một hình thức của việc học hỏi từ kinh nghiệm thực tế của cuộc sống. Trong gia đình “ sự gắn bó với nhau” là vấn đề được đặt lên hàng đầu. Giai đoạn tiên khởi của việc giáo dục đó là thông qua những ánh mắt và nó hình thành một cách cụ thể thông qua bầu khí của gia đình: không bao giờ cần thiết phải có “những bài thuyết giảng” hay những bài học trừu tượng. Trẻ em như là những miếng vải thấm tất cả những gì mà chúng ta nói và làm, ngay cả khi chúng ta không ý thức về điều này. Điều mà Nữ Tiến Sĩ Nolte nhấn mạnh ở đây đó là môi trường xung quanh và bầu khí gia đình là những yếu tố hình thành nên tính cách cơ bản nơi nhân cách của trẻ em. Phần trách nhiệm cao cả nhất nơi những người mẹ và những người cha trong thực tế đó là họ phải trở nên những người đáng yêu, cảm thông, có trách nhiệm, thành thật và mẫu mực đối với con cái. Những chuẩn bị của họ bằng những phương cách và bằng những cách thức hợp tác, trao đổi và kỷ luật thật sự là đúng đắn. Sự vội vã và cộng với những lo toan về vật chất, những điều này đã hủy đi những ý hướng tốt đẹp nhất. Chắc chắn không thể xảy ra chuyện sáng sớm thức dạy, người cha nói với người mẹ rằng: “ Này em, Anh đã tưởng tượng ra 4 cách để hủy bỏ thái độ tự đánh giá của cục cưng Marco: hãy kết án nó, chế nhạo nó, làm cho nó xấu hổ và không bao giờ nói một cách thành thật với nó”. Không một ai quyết định làm tổn thương con cái của họ một cách cố ý cả, tuy nhiên thường thì bố mẹ rơi vào trường hợp này, ngay khi họ không hề có ý định.

Bảy Điều Tiêu Cực

Bài thơ mở đầu với 7 điều tiêu cực đe dọa đáng kể đến việc điều kiện hóa nhân cách của con cái. Khởi đi từ sự chỉ trích. Đây là thái độ thường thấy nhất và nó biểu hiện qua hình thức la mắng, than phiền hằng ngày và liên tục càu nhàu. Với những hình thức này, nó không bao giờ giải quyết được gì cả và làm cho trẻ em bắt đầu nghĩ rằng hình thức “thường lệ” để kháng cự lại những vấn đề là sự phàn nàn. Ngay cả trong bầu khí gia đình thường bị phân tán nhiều về sự phản đối, sự giận dữ , sự sợ hãi và hay gây sự. Trong bối cảnh văn hóa ngày nay, chúng ta được cung cấp vô số những hình ảnh về bạo lực và xung đột. Hơn thế nữa, nó đã len lỏi vào nơi trường học, trên đường phố và các phố phường. Trẻ em có thể nhìn thấy nhan nhãn và lắng nghe sự gây gỗ giữa cha – mẹ chúng với nhau, giữa cha, mẹ chúng với những người khác, giữa cha, mẹ chúng với những người hàng xóm. Do đó, trẻ em dễ bị tổn thương vì phải sống trong bầu khí hay gây sự như thế. Một vài trẻ em kháng cự lại đã trở thành người bạo lực và hay gây sự, có đứa thì trở nên người hung hăng và không quyết đoán. Sự trắc ẩn, sự đồng cảm, sự lố bịch sự xấu hổ là mặt trái của sự trưởng thành. Thỉnh thoảng, tất cả chúng ta là những đối tượng để bị châm chọc và bị mỉa mai. Trẻ em phải thật sự học biết rằng sự sai lầm là điều có thể xảy ra mà không cần biết vì điều này chúng có thể bị phê phán. Và các bậc làm cha, mẹ có thể tặng ban cho những đứa con của họ một món quà quý giá nhất đó là: hãy biến gia đình trở thành một nơi trú ngụ an toàn, trong đó những đứa con nhận biết rằng ít ra chúng cũng có một nơi để chúng cảm thấy đây là tổ ấm thật sự và có được một sự tự do thật sự. Điều này làm trung lập hóa một cảm xúc tiêu cực khác: đó là sự đố kị dẫn đến sự ghanh ghét, sự cạnh tranh và không ngừng so đo. Các bậc phụ huynh phải học biết thưởng thức cái điều quý giá nhất nơi mỗi đứa trẻ và giúp con cái của họ biết lượng giá và chấp nhận như chúng là, đồng thời cũng giúp con cái trưởng thành với một ý nghĩ tốt đẹp về chính bản thân chúng.

Quang Hiền, SDB (chuyển ngữ)

 


Bài viết cùng chuyên mục

TRẺ ĐI HỌC MẦM NON TUỔI NÀO LÀ HỢP LÝ?

TRẺ ĐI HỌC MẦM NON TUỔI NÀO LÀ HỢP LÝ? Nhiều phụ huynh cho rằng nên đưa trẻ đi học sớm, trẻ sẽ phát triển được nhiều hơn, học được nhiều ở bạn bè và cô giáo. Một số phụ huynh khác lại cho rằng không nên cho trẻ đi học sớm, nên cho trẻ […]

Những câu hỏi nên hỏi bé về một ngày học ở trường

Mẹ đừng hỏi: “Hôm nay con đi học có vui không?” Bởi vì nếu hỏi con như thế, chắc chắn bố mẹ sẽ không bao giờ có câu trả lời mà bản thân mong muốn về một ngày đi học của con. Năm học mới vừa bắt đầu, bố mẹ nào cũng luôn muốn biết […]
giao duc tre som.image

Sự khác biệt giữa các phương pháp giáo dục sớm

Hiện nay trên thế giới có nhiều phương pháp giáo dục sớm dựa trên những nguyên tắc, lý thuyết khác nhau. Các phương pháp giáo dục sớm có gì khác biệt và làm sao xác định phương pháp nào phù hợp với trẻ? Phương pháp Montessori Phương pháp Montessori được sáng lập
bé làm quen với âm nhạc

RÈN LUYỆN TƯ DUY SÁNG TẠO THÔNG QUA CÁC LOẠI HÌNH NGHỆ THUẬT

Hầu hết mọi người đều cho rằng, tư duy sáng tạo là năng khiếu trời cho. Tuy nhiên trên thực tế, sự sáng tạo của trẻ bắt nguồn từ phương pháp tư duy và giải quyết tình huống – yếu tố hoàn toàn có thể đạt được thông qua rèn luyện. Để rèn luyện tư […]
Chữa bệnh ganh tị ở trẻ

Cách giúp các con hết ganh tị nhau

Đối với những gia đình có từ 2 con trở lên thì việc anh chị em ganh tị nhau là điều không thể tránh khỏi. Là người đứng giữa hòa giải, cha mẹ phải thật tinh tế, khéo léo trong cách ứng xử để tránh việc gây ra những tổn thương cho con của mình. […]